Οπτικές Γωνίες (POV)

Επεισόδια σε πορεία στο κέντρο της Αθήνας. Όλοι οι φωτογράφοι πίσω από τα ΜΑΤ. Ο αναγνώστης της εφημερίδας νιώθει ότι οι κουκουλοφόροι τού επιτίθενται.
——————
Αρχές του 2000 και οι POV(point of view) τσόντες στο Internet έχουν τη μεγαλύτερη επισκεψιμότητα. Ο πρωταγωνιστής άντρας κρατάει και την κάμερα έτσι ώστε όταν η γυναίκα στρέψει το βλέμμα της σε αυτόν, επί της ουσίας κοιτάει εμάς. Κάθε θεατής έχει την ευκαιρία να νιώσει πώς θα ήταν αν γαμούσε μια πορνοστάρ. Οι πρώτες προσπάθειες για virtual απολαύσεις.
——————
1932. Ο Todd Browning σκηνοθέτης του πρώτου Δράκουλα, σκηνοθετεί την ταινία Freaks. Απαγορεύεται η κυκλοφορία της ταινίας και μέχρι σήμερα παραμένει ένα παραγνωρισμένο αριστούργημα. Ο λόγος; Ο Browning ακολουθεί σε όλη την ταινία την οπτική γωνία των «Τεράτων» και όχι των φυσιολογικών ανθρώπων. Έτσι μας δίνεται η αίσθηση ότι τα πραγματικά τέρατα είμαστε εμείς.
——————
1976. Ο David Cronenberg δηλώνει για την πρώτη του ταινία, Shivers. «Ήθελα να κάνω μια ταινία από την οπτική γωνία του παράσιτου. Της αρρώστιας. Ήθελα να νιώθει ο θεατής την απόλαυση της αρρώστιας καθώς εξαπλώνεται πάνω στους ανθρώπους».
——————
Stanley Kubrick. Κινηματογραφεί όλους τους ήρωές του με την κάμερα ελαφρά πιο χαμηλά από τα πρόσωπά τους έτσι ώστε να μας δημιουργεί μια αίσθηση δέους απέναντί τους. Το 1983 ο Gerard Kargl στο άγνωστο βέλγικο αριστούργημα, Angst επιχειρεί το αντίθετο. Ακολουθεί τον πρωταγωνιστή-δολοφόνο του καθ’ όλη τη διάρκεια της ταινίας κοιτώντας τον από ψηλά και δημιουργώντας μας την αίσθηση ότι παρακολουθούμε ένα πειραματόζωο. Ότι κοιτάμε από ψηλά μια κατάσταση και δεν παίρνουμε μέρος σ’ αυτή.
——————
Οι κατασκευαστές βιντεογκέιμ το 1973 παρουσιάζουν το Maze War το πρώτο παιχνίδι υποκειμενικής οπτικής γωνίας. Τα παιχνίδια αυτά παίρνουν την ονομασία FPS (First Person Shooter) και αποτελούν τα πιο επιτυχημένα παιχνίδια στο μέλλον.
——————
Οι κάμερες ασφαλείας πάντα τοποθετούνται σε ένα σημείο του δωματίου που το μάτι δεν πέφτει εύκολα. Ψηλά στο ταβάνι. Συνήθως σε κάποια γωνία. Η δημοσιοποίηση από κάμερες ασφαλείας αρχίζει να δημιουργεί στους ανθρώπους έναν εθισμό στην παρακολούθηση. Το μάτι ερεθίζεται όχι από αυτό που συμβαίνει μπροστά στην κάμερα άλλα από την κρυμμένη οπτική γωνία της κάμερας.
——————
Στην πορνοταινία της Τζούλιας βλέπουμε μόνο την Τζούλια. Την κάμερα δεν την κρατάει ο συμπρωταγωνιστής οπότε δεν μιλάμε για POV ταινία. Η κάμερα πολύ αυστηρά και πολύ επιτυχημένα ακολουθεί την ουσία αυτής της κινηματογραφημένης στιγμής. Ο καμεραμάν γνωρίζει πολύ καλά ότι η ουσία είναι το να κινηματογραφήσει την Τζούλια και μόνο την Τζούλια. Η οπτική γωνία αυτής της ταινίας είναι η δική μας. Μας δείχνει αυτό που θέλουμε να δούμε.
——————
Η οπτική γωνία του ανθρώπου δυστυχώς από τη φύση του είναι αυτή της κριτικής και όχι της αυτοκριτικής. Ο άνθρωπος κοιτάει τον άλλον άνθρωπο και όχι τον εαυτό του. Η φύση φρόντισε γι’ αυτό. Αντιστρέψτε την οπτική γωνία. Αφήστε την κάμερα να δει εσάς. Το όπλο να σας σημαδέψει. Θα δείτε ότι εσείς είστε το τέρας. Το άγνωστο σώμα πίσω απ’ την Τζούλια. Απέναντί σας βρίσκεται η αστυνομία. Φοράτε και σεις κουκούλα τώρα.

Αλέξανδρος Βούλγαρης – κοντέινερ Ιούνιος 2010