Το απελευθερωτικό μέτωπο των Drummond και Cauty

Το κοντέινερ αποτίει φόρο τιμής σε ένα από τα αγαπημένα μουσικά και εικαστικά project όλων των εποχών, και αφηγείται εν συντομία τη γεμάτη ακτιβισμούς τσαμπουκαλεμένη ιστορία τους.

Σύμφωνα με την κοινή λογική το κάψιμο των χρημάτων μειώνει τα συνολικά αποθέματα χρήματος και άρα αυξάνει τον συλλογικό πλούτο όλων όσοι έχουν στην κατοχή τους χρήματα. Κανένας ωστόσο δεν ένιωσε πλουσιότερος όταν, στις 23 Αυγούστου του 1994, τα μέλη του K Foundation, o Bill Drummond και ο Jimmy Cauty έριξαν στην πυρά ένα εκατομμύριο λίρες Αγγλίας; Ούτε οι έχοντες χρήματα, πολύ δε περισσότερο οι μη κατέχοντες. Ούτε καν ο κόσμος της Τέχνης.

Καμία γκαλερί δεν είχε δεχτεί λίγους μήνες νωρίτερα να φιλοξενήσει την εικαστική έκθεση του K Foundation με τίτλο «A Major Body of Cash». Επρόκειτο για εφτά έργα με καρφωμένα ή δεμένα πάνω τους χαρτονομίσματα συνολικής αξίας ενός εκατομμυρίου λιρών. Η κοστολόγηση του κάθε έργου ανερχόταν στο μισό του ποσού των χαρτονομισμάτων που ήταν «συνημμένα» σε κάθε έργο. Αν ένα έργο με 100.000 λίρες κόστιζε 50.000 λίρες και ένα δεύτερο έργο με 20 λίρες κόστιζε 10 λίρες, τότε ήταν το πρώτο έργο μεγαλύτερης καλλιτεχνικής αξίας; Θεωρητικά και τα δύο έργα ήταν βασισμένα στην ίδια ιδέα και είχαν την ίδια καλλιτεχνική αξία. Ή μήπως τα χρήματα ήταν η μόνη αξία στην Τέχνη;

Ακόμα νωρίτερα οι δύο Βρετανοί είχαν δαπανήσει 125.000 λίρες Αγγλίας δημοσιεύοντας καταχωρίσεις σε μεγάλες εφημερίδες και περιοδικά του βρετανικού τύπου. Σε μια από αυτές έγραφαν «Abandon All Art» (εγκαταλείψτε κάθε μορφή Τέχνης).

Ένα χρόνο νωρίτερα είχαν απονείμει ως Κ Foundation το βραβείο του «χειρότερου καλλιτέχνη της χρονιάς» (40.000 λίρες) στη Rachel Whitehead. Το συμβάν έλαβε χώρα αμέσως μετά την τελετή απονομής των βραβείων Turner, στην οποία η ίδια καλλιτέχνιδα κέρδισε τον τίτλο του «καλύτερου καλλιτέχνη της χρονιάς». Τίτλος που συνοδευόταν από το χρηματικό έπαθλο των 20.000 λιρών. Αντιδρώντας διπλωματικά, η Rachel Whitehead παρέλαβε το βραβείο του χειρότερου καλλιτέχνη και έσπευσε στη συνέχεια να το μετατρέψει σε φιλανθρωπίες.

Στον κόσμο του Κ Foundation η αξία του χρήματος ήταν σχετική όσο και εκείνη της τέχνης. Και η φάρσα ήταν ο καλύτερος τρόπος για να το αποδείξουν. Σαν φάρσα άλλωστε κατέγραψε και η ιστορία της ποπ μουσικής το αμέσως προηγούμενο εγχείρημα των Drummond και Cauty, τους KLF.

KLF σημαίνει Kopyright Liberation Front (Απελευθερωτικό Μέτωπο Πνευματικής Ιδιοκτησίας). Στους δίσκους τους συγκαταλέγονταν παράνομα δεκάδες αποσπάσματα γνωστών ποπ τραγουδιών. Όταν τους μήνυσαν οι Abba για την παράνομη χρήση του τραγουδιού τους «Dancing Queen», εκείνοι οδήγησαν μέχρι τη Σουηδία και απαίτησαν από το συγκρότημα και την εταιρεία τους να τους ακροαστούν. Αφού δεν πέτυχαν το στόχο τους κατέστρεψαν όλες τις κόπιες του επίμαχου δίσκου σε μια μεταμεσονύκτια πυρά.

Ακόμα και στο απόγειο της επιτυχίας τους δεν υπήρξαν η συμβατική μπάντα του MTV. Τα video clips των μεγάλων τους επιτυχιών τούς απεικονίζουν σε έξαλλες παγανιστικές μουσικές τελετές μέσα σε σκοτεινά σκηνικά να ανασκευάζουν τα σημεία του mainstream με τους δικούς τους όρους, όπως άλλωστε έκαναν και στη μουσική τους. Όμως τo 1992 το δίδυμο από το Λίβερπουλ αποκηρύσσει το σύνολο τής μέχρι τότε δισκογραφίας του και δηλώνει ότι δεν θα κυκλοφορήσει άλλο δίσκο μέχρι να κυριαρχήσει ειρήνη σε ολόκληρο τον πλανήτη. Όλος ο κατάλογος των KLF Communications δεν θα ξαναεμφανιζόταν. Στον τύπο εμφανίζεται η δήλωση «Στο απώτερο μέλλον δεν θα υπάρξουν άλλες κυκλοφορίες δίσκων».

Λίγο νωρίτερα εκείνη τη χρονιά (12 Φεβρουαρίου) και αφού ψηφίστηκαν ως το καλύτερο βρετανικό συγκρότημα ολόκληρη η Βρετανία αναστατώθηκε όταν το δίδυμο άφησε έξω από το πολυτελές ξενοδοχείο όπου θα γινόταν το πάρτι για τα Brit Awards το κουφάρι ενός πρόβατου και μία πινακίδα να γράφει «Πέθανα για εσάς – καλή όρεξη». Τελικά ένα ήταν το αναπόφευκτο «Οι KLF έγκατέλειψαν τη μουσική βιομηχανία».

Στον τρόπο δράσης των Drummond και Cauty δεν υπήρξε κάτι που να προδίδει την ύπαρξη ενός πλάνου για επιτυχία αν και οι δυο τους γνώριζαν πολύ καλά τα μυστικάτης. Είχαν άλλωστε και οι ίδιοι εκδώσει ένα manual γιατο «πώς να κατακτήσεις εύκολα την κορυφή των charts». Δεν τους ενδιέφερε όμως αυτό. Για τους δύο Βρετανούς«καλλιτέχνες» η επιτυχία ήταν στο πρόγραμμα όσο και η αποτυχία. Μπορεί οι ειρωνικές τους σπατάλες και η λατρεία τους για το άσκοπο να μην άλλαξαν τον κόσμο, όμως ταρακούνησαν έστω και για λίγο τις αντιλήψεις γύρω από το σωστό και το λάθος, το εμπόριο της Τέχνης και την αξία του χρήματος.

Την παραμονή της πρωτοχρονιάς του 1995 μοίρασαν αλκοόλ στους άστεγους του Λονδίνου κι αυτό ήταν η τελευταία τους από κοινού δράση.

Χρήστος Καρράς – konteiner 4 – Φεβρουάριος 2010

•