Κρίσης λεξιλόγιο

Συγγραφείς: Γιάννης Βαρουφάκης
Εκδότης: Ποταμός

Οι οικονομικοί όροι που μας καταδυναστεύουν.
Ο καθηγητής Γιάνης Βαρουφάκης, δυναμική παρουσία στη σημερινή συζήτηση για την ελληνική κρίση, ερμηνεύει ζωηρά και με ακρίβεια τους οικονομικούς όρους που κυκλοφορούν στα οχόμαχα όλων μας, καταδυναστεύουν την καθημερινότητα και υπονομεύουν ή δίνουν ελπίδες στο μέλλον μας.
«Το λεξικό τούτο από την μία, εξηγεί τους όρους που αιωρούνται παντού (CDs, Spreads κλπ) ενώ από την άλλη, ελπίζει να διαταράξει την κοινή μας μελαγχολία θέτοντας τους όρους της Κρίσης στο φως της κριτικής».

• 

Πεθαίνω σαν χώρα

Συγγραφέας: Δημήτρης Δημητριάδης
Εκδότης: Σαιξπηρικόν

«…Μισῶ αὐτή τή χώρα. Μοῦ ἔφαγε τά σπλάχνα. Γράφω σ’ἐσένα γιατί μαζί ποθήσαμε νά εἶναι γόνιμα αὐτά τά σπλάχνα, κι αὐτός ὁ πόθος μᾶς ἕνωσε νύχτες καί νύχτες…καί σ’ἄλλες ὧρες τῆς μέρας, ὅταν ξαφνικά γινόταν ἕνα θαῦμα καί ξεχνούσαμε τόν τρόμο πού ἔτρεχε στούς δρόμους καθώς μές στίς φλέβες μας…τά ἐφιαλτικά δελτία εἰδήσεων πού μᾶς ἐμπόδιζαν ἀκόμα καί νά κοιταζόμαστε…διαβασμένα ἀπό θεότρελους ἐκφωνητές…τά οὐρλιαχτά πού σκέπαζαν ἀκόμα καί τίς σειρῆνες τῶν ἀσθενοφόρων…Ποτέ δέ θά τό πίστευα πώς ἡ ἀνθρώπινη φωνή μπορεῖ νά φτάσει σέ τέτοια ὕψη…νά εἶναι τόσο ἀπύθμενη…νά προκαλεῖ τόση ἀναστάτωση μέ τήν ἐπιβολή της…Τέλος πάντων, ποτέ δέν συνήθισα τούς ἀνθρώπους ἀλλ’ αὐτό εἶναι μία ἄλλη μου ἀναπηρία. Βιάζομαι τώρα νά σού πῶ μερικά πράγματα κι αὐτά τά λόγια θά εἶναι καί τά τελευταία πού θάχεις ἀπό μένα. Μισῶ αὐτή τή χώρα. Μοῦ ἔφαγε τά σπλάχνα. Μοῦ τά’φαγε. Τή μισῶ. Ναί, τή μισῶ, τή μισῶ…»

• 

Φιλοσοφία και Τέχνη

Συγγραφείς: Στέλιος Βιρβιδάκης, Φαίη Ζήκα, Κατερίνα Μπαντινάκη, Ελένη Φιλιππάκη, Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου
Εκδότης: Οκτώ
Επιμέλεια: Βάσω Κιντή

Η φιλοσοφία άλλοτε κοιτάζει αφ υψηλού και με αλαζονεία την τέχνη και άλλοτε την παρακολουθεί εκ του σύνεγγυς διεκδικώντας ένα ρόλο όχι απλώς δίπλα στην καλλιτεχνική πρακτική αλλά και μέσα σε αυτήν ως συστατικό της στοιχείο. Σήμερα, πολλά έργα τέχνης δεν θα μπορούσαν να υπάρχουν αν δεν υπήρχε η φιλοσοφία που τα συνιστά, τα δικαιολογεί και τους δίνει νόημα. Στα κείμενα του παρόντος τόμου οι συγγραφείς επιχειρούν να ανιχνεύσουν τη συμπλοκή φιλοσοφίας και τέχνης συζητώντας την εικαστική χρήση του γραπτού λόγου, την καλλιτεχνική αξία της εννοιολογικής τέχνης, την πολυαισθητηριακή εμπειρία και τη συναισθησία στην τέχνη, τη σύμπραξη επιστήμης, φιλοσοφίας και τέχνης στην ανατομή του σώματος και, τέλος, το τέλος της τέχνης.

• 

Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας

Συγγραφέας: Πέρσυ Άλλαν
Μεταφραστής: Δημητρούκα Αγαθή
Εκδότης: Πατάκη

Οποιος έχει ένα «γιατί» να ζει μπορεί v’ αντιμετωπίσει οποιοδήποτε «πώς».
To πιο συνηθισμένο ψέμα είναι αυτό με το οποίο ο άνθρωπος εξαπατά τον εαυτό του. Ο πόλεμος κάνει ηλίθιο τον νικητή και μνησίκακο τον ηττημένο. Ο άνθρωπος που θα πίστευε τον εαυτό του ως απόλυτα καλό θα ήταν πνευματικά ηλίθιος. Μόνο αυτός που χτίζει το μέλλον έχει δικαίωμα να κρίνει το παρελθόν. Οποιος παλεύει εναντίον τεράτων πρέπει να έχει τον νου του μη γίνει και ο ίδιος τέρας…

Οι παραπάνω αφορισμοί είναι μερικοί μόνο από εκείνους που παραθέτει ο ειδικευμένος στα βιβλία αυτοβοήθειας, δημοσιογράφος Αλαν Πέρσι, ως επικεφαλίδες των κεφαλαίων του εγχειριδίου του «Νίτσε: 99 μαθήματα καθημερινής φιλοσοφίας». Σ’ αυτόν τον μικρό τόμο που μόλις κυκλοφόρησε από τον «Πατάκη», σε μετάφραση από τα ισπανικά της Αγαθής Δημητρούκα, ο Πέρσι αρδεύει από τη σκέψη του μεγάλου γερμανού φιλοσόφου αποφθέγματα ικανά, όπως ισχυρίζεται, να εφαρμοστούν σε οποιοδήποτε περιβάλλον και κατάσταση, από τον κόσμο των επιχειρήσεων ως την καθημερινή ζωή. Κι επιχειρεί να τα ερμηνεύσει από σύγχρονη σκοπιά, πεπεισμένος ότι προσφέρουν διέξοδο σε διλήμματα του καθενός μας.

Με αφετηρία τη φιλοσοφία του Νίτσε, ωστόσο, στο βιβλίο του σχολιάζει και σκέψεις του Πλάτωνα, του Σοπενάουερ ή του Κρισναμούρτι, παραθέτει φράσεις του Οσκαρ Ουάιλντ, του Μαρσέλ Προύστ, του Ερνέστο Σάμπατο αλλά και του Πάολο Κοέλιο, και παραπέμπει σε βιβλία όπως n «Τέχνη της αγάπης» του Εριχ Φρομ αλλά και το εσωτεριστικό μπέστσέλερ «To μυστικό» του Ρόντα Μπερν.

• 

Τη νύχτα αυτή τη λέμε εμείς φωτιά – Ιστορίες από τα Εξάρχεια

Συγγραφέας: Κώστας Κατσουλάρης, Ζέφη Κόλια, Μαρία Μαρκουλή, Αμάντα Μιχαλοπούλου, Κωνσταντίνος Τζαμιώτης, Σώτη Τριανταφύλλου, Μαρία Φακίνου
Εκδότης: Athens Voice

Επτά Έλληνες συγγραφείς γράφουν διηγήματα για τα Εξάρχεια: Ο μύθος και η πραγματικότητα. Οι προσωπικές εμπειρίες και το εσωτερικό ενός αθηναϊκού Μεγάλου Μήλου.

Στην πλατεία συνωστίζονται πρεζάκια και μοναχικοί ηλικιωμένοι, παλιοί χίπηδες που δεν έγιναν κουρείς, και κουρείς που έγιναν χίπηδες αργόσχολοι, φραπεδόβιοι, φρικιά με κρίκους στη μύτη, τατουάζ και ράμφος αλαζονικό, με τσουλούφια μοβ, με Doc Martens μες στο καλοκαίρι περίεργοι από άλλες συνοικίες που επισκέπτονται το γκέτο της βελόνας και του πειρατικού cd, αναζητώντας φτηνές συγκινήσεις. Η συνοικία ποτέ δεν κοιμάται• κάθε τόσο, τα σκουπίδια καίγονται φαντασμαγορικά. Το Needle Park, το πάρκο των τεράτων.

Κάθε μεγάλη πόλη έχει το Needle Park της, όπως και τα τέρατά της κάπου πρέπει να υπάρχει μια ελεύθερη ζώνη όπου κανείς θα μπορεί να ζητιανέψει, να μαστουρώσει και να πεθάνει με την ησυχία του. Κάποτε ήταν μια συνοικία με ροκ και πανκ σκηνή αργότερα, έγινε σημείο συνάντησης όλων των φυλών της Αθήνας διαμορφώθηκαν υποκουλτούρες, καθώς και μια αργοπορημένη μορφή αντικουλτούρας μηχανόβιοι και ροκαμπιλάδες, σκίνχεντς και γκοθάδες, φασίστες και αντιεξουσιαστές, αναρχοφασίστες και ένοπλοι αστυνομικοί. Ανάμεσά τους και γύρω τους, μισο-καλλιτέχνες, μισο-υδραυλικοί, συγγραφείς και αυτόχθονες που γεννήθηκαν δυο δρόμους πάνω από το “Αν Club”, δυο δρόμους κάτω από το “Αfter Dark”. Τα Εξάρχεια, ένας τόπος στο βάθος της εσώτερης πόλης, δεν είναι μόνο αυτό που φαίνεται: ένα μισοτελειωμένο έργο τέχνης, ένα work in progress.

• 

Ιερή πόρνη

Συγγραφέας: Ζαν Πωλ Σαρτρ
Εκδότης: Αιγόκερως
Μετάφραση: Γρηγόρης Γρηγορίου

Τρεις και ένας μονόλογοι για πόρνες-ηθοποιούς.

Σπούδασε ηθοποιός και αισθάνεται να εκπορνεύεται σε παραγωγούς και σκηνοθέτες, χωρίς να παίρνει τους ρόλους που της έταξαν, ούτε καν το πενηντάρι για την υπηρεσία που τους πρόσφερε και αποφάσισε να γίνει πόρνη, επίσημα, με ωράριο και ταρίφα. Τώρα αφηγείται τη ζωή της, σαν τρία διαφορετικά πρόσωπα, με έναν παρτενέρ πελάτη-σκηνοθέτη.

• 

Φιλοσοφία και Επιστήμη

Συγγραφέας: Γεώργιος Λ. Ευαγγελόπουλος
Εκδότης: Ευρασία

Κορνήλιος Καστοριάδης, ένας διάλογος με τον Γεώργιο Λ. Ευαγγελόπουλο.

Πολλά έχουν γραφεί για τις φιλοσοφικές, πολιτικο-κοινωνιολογικές και ψυχαναλυτικές πτυχές της σκέψης του Καστοριάδη. Πολύ λιγότερο, ωστόσο, έχουν μελετηθεί οι πρωτότυπες απόψεις του για το ιδιαίτερο γνωσιολογικό καθεστώς της σύγχρονης επιστήμης και το πώς ή κατά πόσο αυτή έχει επηρεάσει το έργο του μεγάλου Ελληνα φιλοσόφου. Αυτό το ενοχλητικό κενό ή, μάλλον, αυτή τη συνωμοσία σιωπής έρχεται να σπάσει το αξιόλογο βιβλίο που υπογράφει ο Γιώργος Λ. Ευαγγελόπουλος.

Το βιβλίο αποτελεί μια αναθεωρημένη και σημαντικά εμπλουτισμένη επανέκδοση ενός εκτενούς διαλόγου του συγγραφέα με τον Καστοριάδη γύρω από τη φύση και τη φιλοσοφική βαρύτητα των πρόσφατων εξελίξεων στο χώρο των φυσικών επιστημών (κυρίως στα Μαθηματικά, τη Φυσική και τη Βιολογία). Διαβάζοντας αυτόν το διάλογο, εντυπωσιάζεται κανείς από τη λεπτομερή ενημέρωση και τη βαθύτητα με την οποία αντιμετωπίζει ένας σύγχρονος κοινωνικός στοχαστής και φιλόσοφος τις κατακτήσεις των τεχνοεπιστημών.

• 

Παράδοξα

Συγγραφέας: R. Μ. Sainsbury
Μετάφραση: Παναγιώτης Παπαχρήστου
Εκδότης: Κέδρος

«Αυτό που τώρα σας λέω είναι ψευδές». Αν η πρόταση αυτή είναι αληθής τότε ο ισχυρισμός μου ότι λέω ψέματα είναι αληθής, άρα αυτό που είπα είναι ψευδές. Αν πάλι είναι ψευδής, τότε ο ισχυρισμός ότι λέω ψέματα είναι ψευδής, άρα είπα την αλήθεια! Αναλύοντας πλήθος από τέτοια λογικά και γλωσσικά παράδοξα ο συγγραφέας καταφέρνει να εισαγάγει τον μη ειδικό αναγνώστη σε ένα από τα πιο γοητευτικά πεδία έρευνας της ανθρώπινης σκέψης.

Ο Σένσμπουρι θεωρείται διεθνώς ως ένας από τους μέγιστους φιλοσόφους της λογικής και έχει το χάρισμα να παρουσιάζει τα λογικά προβλήματα των παραδόξων με τρόπο διασκεδαστικό, παιγνιώδη αλλά ταυτόχρονα και βαθυστόχαστο. Οι εγγενείς αρετές του βιβλίου αναδεικνύονται από την άριστα επιμελημένη μετάφρασή του στα ελληνικά.

• 

Οραση και Τέχνη

Συγγραφέας: Margaret Livingstone
Μετάφραση: Μ. Λάτσαρη, Θ. Ντινόπουλος
Εκδότης: Παρισιάνου Α.Ε.

Τις τελευταίες δεκαετίες έχει σημειωθεί τεράστια πρόοδος στις γνώσεις μας σχετικά με το πώς ακριβώς ο εγκέφαλός μας δημιουργεί και απολαμβάνει τα έργα της ζωγραφικής ή της γλυπτικής. Σε αυτό το σημαντικό βιβλίο η Μάργκαρετ Λίβινγκστοουν, πρωτοπόρος ερευνήτρια των πολύπλοκων σχέσεων της όρασης με τις εικαστικές ή, ακριβέστερα, τις οπτικές τέχνες, παρουσιάζει με τρόπο εύληπτο και γοητευτικό τις βασικές ανακαλύψεις των νευροεπιστημών, που αρχίζουν να φωτίζουν το μυστήριο της καλλιτεχνικής πρόσληψης και δημιουργίας.

Προλογίζοντας αυτό το θαυμάσιο βιβλίο, ο βραβευμένος με Νόμπελ Φυσιολογίας Ντέιβιντ Χιούμπελ -επί σειρά ετών στενός συνεργάτης της συγγραφέως στο Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ- υποστηρίζει ότι η διαφοροποίηση της τέχνης από την επιστήμη είναι ένα αφύσικο και τεχνητό προϊόν του αυθαίρετου τρόπου με τον οποίο η γνώση υποδιαιρείται σε ακαδημαϊκούς τομείς. Και η συγγραφέας πέτυχε τον διπλό στόχο που εξαρχής είχε θέσει γράφοντας αυτό το βιβλίο: αφ’ ενός να υπερβεί τέτοια αυθαίρετα ακαδημαϊκά στεγανά, αφ’ ετέρου να αναδείξει τις νέες δυνατότητες για μια επανενοποίηση της τέχνης με την επιστήμη.

• 

Το βιβλίο των ηρώων του τρόμου

Συγγραφέας: Μανώλης Νταλούκας
Εκδότης: ΟΞΥ

Η ερωτική ιστορία του Παύλου Σιδηρόπουλου και της ποιήτριας Γιόλας Αναγνωστοπούλου είναι ίσως η πιο σκοτεινή και συγκινητική ιστορία του ελληνικού ροκ που έχει τραγική κατάληξη. Οι δύο νέοι διαθέτουν σπάνιες ευαισθησίες, πολύτιμα όνειρα και εκπληκτικό ταλέντο.Θέλουν να ζήσουν στο φως αλλά γίνονται θύματα του Φόβου και παγιδεύονται στο σκοτάδι. Βρισκόμαστε στα τέλη της δεκαετίας του 1970 με αρχές του 1980. Μια σειρά από τα καλύτερα μυαλά του ελληνικού ροκ περνάει μαζί με τον Παύλο και τη Γιόλα στον παγωμένο κήπο. Πως έγινε, άραγε, και η ηρωίνη αποδεκάτισε τα καλύτερα μυαλά του ροκ στην Ελλάδα; Τι ήταν αυτό που τους πέτρωσε στον λευκό κόσμο της πρέζας; Στα ερωτήματα αυτά επιχειρεί να απαντήσει ο Μανώλης Νταλούκας, που γνώρισε τους πρωταγωνιστές του βιβλίου των Ηρώων του Τρόμου.

•